محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
231
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
شام از آنجا است . آب ونيستان بسيار دارد ] ميان عكا وصور خليج مانندى هست . از اين روى گويند : عكا برابر صور است ولى بايد آب را دور زد « 1 » . رملة : قصبهء فلسطين ، دلگشا ، زيبا ، خوش ساخت ، سبك آب ، زر خيز وپر ميوه است ، در ميان روستاهاى بزرگ ، شهرهاى ثروتمند ، زيارتگاههاى گرانقدر وديههاى خوب جا دارد . بازرگانى سودمند ، زندگانى مرفه دارد ، در اسلام نه روشنتر از جامع آن ، ونه خوشمزهتر از نان سفيدش « 2 » ، ونه مباركتر از خورهاش ، ونه گواراتر از ميوهاش ، در جائى نديدم ! در ميان روستاهائى پاكيزه وشهرها ومنزلهائى گرانمايه جا گرفته است [ ميان قدس ، دريا ، كوه است ، گرد آن را چه شهرهايى نيكو گرفتهاند ] مهمانخانهها زيبا ، گرمابهها پاكيزه ، خوراكيها گوارا وخورش بسيار ، خانهها گشاده ، مسجدها نيكو ، وخيابانها فراخ وهمه چيز را با هم دارد . در دشت ساخته شده اما نزديك كوه ودريا است . انجير وخرما را با هم دارد ، كشتزار ديمى پر ثروت وبركت دارد . ولى در زمستان يك دريا گل ودر تابستان يك خاكدان غبار است ، نه آب رونده دارد ونه سبزى ونه خاك خوب ونه يخ . شهر پر از پشه است ، چاهها گود وشور ، آب باران در آب انبارهاى سربسته است . بينوايان تشنه ، بيگانگان سرگردانند گرمابهاش ديوانگاه است ، دولابها را مستخدمان * مىچرخانند
--> ( 1 ) در متن متلك عربى چنين آمده است « عكّا حداء ، صور ! الّا أنك تدورا » . ( 2 ) متن : لا أحسن وأطيب من حوّاريها چ ع : 151 : 20 ، وخبزها الحوّارى .